Το πέπλο της άγνοιας

Ατομική Ελευθερία, Οικονομική Ισότητα, Οικονομική Ευημερία

Κάθε χρόνο στο μάθημά μου, πριν παρουσιάσω τις θεωρίες δικαιοσύνης των John Rawls και Robert Nozick, κάνω ένα πείραμα με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές μου.

Αφού έχουν ακούσει για το πέπλο της άγνοιας (veil of ignorance) και τις συνθήκες/προϋποθέσεις του (rationality, uncertainty, risk-aversion, no-envy και φυσικά natural lottery) τους ζητώ να βάλουν σε σειρά προτεραιότητας τις τρεις αξίες με τις οποίες παλεύει ο Rawls (και λιγότερο ο Nozick).

Η κατάταξη τους ζητείται να γίνει σύμφωνα με τις προσωπικές τους προτιμήσεις.

Τονίζω ότι δεν έχουν ακούσει τίποτα ακόμα για τις δύο (+1) αρχές, τους δύο κανόνες προτεραιότητας, τη λεξικογραφική διάταξη, το maximin, τις βασικές ελευθερίες, το overlapping consensus και φυσικά την κριτική Arrow και Harsanyi. Τους εξηγώ βέβαια τις έννοιες προσπαθώντας να αποφύγω το priming.

Η μόνη προϋπόθεση είναι αυτή που περιγράφει τόσο γλαφυρά ο Rawls. Τους ζητώ να τη διαβάσουν στο αγγλικό πρωτότυπο γιατί είναι ένα από τα αποσπάσματα που πάντα με συγκινούν:

Purity of heart, if one could attain it, would be to see clearly and to act with grace and self-command from this point of view.

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος η ατομική ελευθερία βγαίνει πρώτη, με δεύτερη την οικονομική ισότητα και τρίτη την οικονομική ελευθερία – το ένστικτο του Rawls δεν ήταν λανθασμένο. Αυτή τη φορά στάθμισα τις απαντήσεις πριν σας τις παρουσιάσω.

Αμέσως μετά, αφού έχουν τοποθετήσει (ανώνυμα και ατομικά πάντα) τις αρχές σε προτεραιότητα, τους ζητώ να μου γράψουν εκείνη τη χώρα που θεωρούν ότι εκπληρώνει καλύτερα αυτό που έχουν στο μυαλό τους. Και πάλι Σουηδία, Ολλανδία, ΗΠΑ και Καναδάς στις πρώτες θέσεις.

Δείτε παρακάτω τις δύο εικόνες για περισσότερες πληροφορίες.



Το πέπλο της άγνοιας
Το πέπλο της άγνοιας