Σαν σήμερα, το 1943, εκτελέστηκε ο Κώστας Περρίκος.
Οι συγκρίσεις μεταξύ ηρώων ή ηρωικών πράξεων δεν έχουν πάντα κάποιο νόημα.
Ο καθένας κάνει όπως μπορεί το καθήκον του απέναντι στην πατρίδα, και λόγος δεν μας πέφτει.

Αλλά στην προκειμένη ο πειρασμός είναι μεγάλος, το ερώτημα αμείλικτο και η ουσία του τεράστια:

→ Τι παραπάνω έκανε ο Μανώλης Γλέζος, που τον ξέρουν όλοι οι Έλληνες, όλα τα σχολικά βιβλία, όλα τα αφιερώματα για την Εθνική Αντίσταση, όλες οι δημοσιογραφικές γραφές… τι παραπάνω έκανε, λέω, ο Μανώλης Γλέζος με την ωραία του πράξη (το εννοώ) από τούτο τον σεμνό ήρωα που τον ξέρουν και τον τιμούν ελάχιστοι;

Όταν κάποτε απαντηθεί αυτό το ερώτημα, θα έχουν απαντηθεί σε μεγάλο βαθμό τα πώς και τα γιατί της καταραμένης μας στράτας.

Κώστα Περρίκο, και μόνο που προφέρω το όνομά σου δακρύζω.

Γιατί θυσιάστηκες όχι από κάποιο χρέος σε κάποια συγκροτημένη ιδεολογία σωτηρίας του κόσμου (που καλώς υπάρχουν), αλλά επειδή η ίδια η φύση σου, μέσα από τις πράξεις σου, έφτασε να γίνει “ιδεολογία σωτηρίας του κόσμου”.

Έτσι συμβαίνει πάντα με τους μεγάλους.

Γίνονται οι ίδιοι Ιδέες.

_________________________________

Τα παρακάτω λόγια του Κώστα Περρίκου “τυπώνονται” για πρώτη φορά στο διαδίκτυο.

Με το αίσθημα ότι δεν έκανα κάτι σπουδαίο, αλλά απλό και αυτονόητο, τα αφήνω εδώ για να πάρουν το δρόμο τους…

«Το καλοκαίρι του ’42 η Αθήνα ήταν μια μαραμένη πόλη. Μια πόλη που δεν ήξερες αν ήθελε να ζήσει ή να πεθάνει. Εμείς είχαμε κιόλας οργανώσει την ΠΕΑΝ. Μοιράζαμε προκηρύξεις, στέλναμε πληροφορίες έξω, απ’ τον Απρίλη τυπώναμε και μια εφημερίδα: τη ΔΟΞΑ.
Ήταν όμως αρκετά όλα αυτά; αναρωτιόμουνα.
Είναι αρκετά για να κρατήσεις όρθια την ψυχή ενός λαού;
Έτσι, άρχισα να δουλεύω μέσα μου την ιδέα μιας μεγάλης ανατίναξης. Μέσα στην καρδιά της Αθήνας. Αν μας πιάνανε, θα έπαιρνα την ευθύνη επάνω μου. Δεν ήθελα να χαθούνε άλλες ψυχές. Έφτανε η δική μου. Έτσι το αποφάσισα. Και τινάξαμε στον αέρα την ΕΣΠΟ. Γωνία Γλάδστωνος και Πατησίων.»

(πηγή: «Εκπομπές που αγάπησα», Φρέντυ Γερμανού, «Ανατίναξη της ΕΣΠΟ»)

Αυτό πάντα να ρωτάτε: «Τι παραπάνω έκανε ο Γλέζος;»


Δημήτρης Αλικάκος


«Μαρία μου:
Μου μένουν ακόμη λίγα λεπτά ζωής. Και στις τελευταίες μου στιγμές θα σ’ αγαπώ και θα σε θυμάμαι. Φίλησέ μου τ’ αγγελούδια μας. Οι φίλοι μου ας κάμουν το χρέος τους. Πεθαίνω για την Ελλάδα και θυμάμαι την τελευταία στροφή του ύμνου του Μιστράλ: «Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα, τι θεία δάφνη, μια φορά κανείς πεθαίνει».
Εγκαταλείπω τον κόσμο χωρίς μίση και κακίες. Αγωνίσθηκα για την πατρίδα μου. Για την δική τους πατρίδα αγωνίζονται κι’ εκείνοι οι οποίοι με καταδίκασαν. Θα ήθελα το αίμα μου να μην μας χωρίση αλλά να μας ενώση στο μέλλον με τους σημερινούς αντιπάλους.»
Κ. Περρίκος προς Μαρία Περρίκου (σύζυγο), Φυλακαί Αβέρωφ, κελί 12, 4 Φεβρουαρίου 1943, ώρα 5.20΄ π.μ.
________________________________________________
Ο Κώστας Περρίκος, αρχηγός της αντιστασιακής οργάνωσης ΠΕΑΝ, εκτελέστηκε στις 4 Φεβρουαρίου 1943 έπειτα από την πραγματοποίηση της μεγαλύτερης αντιστασιακής πράξης σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη μέχρι τότε. Την ανατίναξη της φιλοναζιστικής οργάνωσης ΕΣΠΟ στο κέντρο της Αθήνας (Πατησίων και Γλάδστωνος), που στρατολογούσε Έλληνες για να πολεμήσουν στο πλευρό της Βέρμαχτ στο ανατολικό μέτωπο. Σκοτώθηκαν πολλά μέλη της ΕΣΠΟ, ανάμεσά τους και ο ιδρυτής και αρχηγός της, γιατρός Σπύρος Στεροδήμος.
«Η καταστροφή υπήρξε ολοκληρωτική, και ποτέ πια οι προδότες δεν συνήλθαν από το πλήγμα. Ήταν το τέλος των προσπαθειών για δημιουργία ενός ελληνικού ναζιστικού κινήματος, και επομένως η ενέργεια της ΠΕΑΝ προκάλεσε μείζονα πολιτικά και κοινωνικά αποτελέσματα στην Ελλάδα της Κατοχής. Το ηθικό του χειμαζόμενου λαού τονώθηκε• οι συμμαχικοί ραδιοσταθμοί ύμνησαν την επιχείρηση, που άλλωστε αποτελούσε το μεγαλύτερο έως τότε σαμποτάζ σε πόλη της κατεχόμενης Ευρώπης. Μόνη παραφωνία, η αποκήρυξη του σαμποτάζ από το ΕΑΜ, που το χαρακτήρισε ως «προβοκάτσια της Γκεστάπο», ενώ αποκάλεσε την ΠΕΑΝ «αντεθνική οργάνωση». Φαίνεται ότι το ΕΑΜ ενοχλήθηκε από την πιθανή εμφάνιση ενός εναλλακτικού πόλου στην αθηναϊκή Αντίσταση». Ευάνθης Χατζηβασιλείου – Επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (εφ. Καθημερινή 26/9/2010).
Αντί σχολίου:
«Εγκαταλείπω τον κόσμο χωρίς μίση και κακίες. Αγωνίσθηκα για την πατρίδα μου. Για την δική τους πατρίδα αγωνίζονται κι’ εκείνοι οι οποίοι με καταδίκασαν. Θα ήθελα το αίμα μου να μην μας χωρίση αλλά να μας ενώση στο μέλλον με τους σημερινούς αντιπάλους» Κ.Π.

(Πριν από την εκτέλεση, ο Περρίκος στράφηκε προς τους Γερμανούς αξιωματικούς που διοικούσαν το απόσπασμα και τους είπε: «Είμαι Ελλην αξιωματικός, έκαμα το καθήκον μου». Εκείνοι χαιρέτισαν στρατιωτικά και έδωσαν την εντολή για πυρ)



Δημήτρης Αλικάκος