Σαν τον Ησίοδο που … δεν κατανόησε τίποτα

Ο κανόνας του χρυσού αποτέλεσε το ρυθμιστικό πλαίσιο κανονιστικής συμμόρφωσης των οικονομικών συμπεριφορών για πάρα πολλά χρόνια από τα μέσα του 19ου αιώνα και μετά.


Νικόλαος Καρατσόρης|| Monetary Reform

University of Westminster

Ειδικότητα: International Business


Η μετατρεψιμότητα των τραπεζογραμματίων σε χρυσό ή σε άργυρο, στηρίζονταν και στηρίζεται σε μία αντίληψη ότι το «χρήμα» είναι εμπόρευμα, και η λογιστική μονάδα που χρησιμοποιείται ως μέσο πληρωμής για τον διακανονισμό των συναλλαγών και την εξόφληση οφειλών, πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει διαχρονικά ως μέσο αποθήκευσης αξίας.

Οι αιτίες από τις οποίες εκπηγάζει η ανασφάλεια μπορεί να είναι πολλές και διαφορετικές. Ήταν η κατάρρευση της εμπιστοσύνης ή η προσδοκία κατάρρευσης της και η ανασφάλεια που οδηγούσε στην μετατροπή τραπεζογραμματίων σε χρυσό. Είτε μιλάμε για την μετατρεψιμότητα των τραπεζογραμματίων σε χρυσό είτε μιλάμε για την μετατρεψιμότητα καταθέσεων και ψηφιακών εγγραφών σε «χαρτί» η λογική είναι ίδια.

Ήδη από το πρώτο γραπτό κείμενο της αρχαιότητας, το Έργα και Ημέραι του Ησίοδου, ο χρυσός και άλλα μέταλλα λειτουργούσαν ως μέτρο της αξίας, τι λέξη και αυτή!

«… μαζί είναι γεννημένοι οι Θεοί και οι θνητοί άνθρωποι. Το χρυσό πρώτα γένος των λαλούμενων ανθρώπων οι αθάνατοι έκαναν … σα θεοί ζούσαν .. χωρίς … φοβερά γεράματα.» Ο άφθαρτος χρυσός και οι αθάνατοι Θεοί δημιουργούν την αιώνια ζωή μα οι αθάνατοι άνθρωποι «πνεύματα ονομάζονται καλά … φυλάνε τις δίκες».

Οι Θεοί «δεύτερο γένος ύστερα πολύ πιο λίγο ευγενικό ασημένιο έκαναν, … με το χρυσό ούτε στη φύση όμοιο ούτε στο νου … μα λίγο καιρό ζούσαν». Έγιναν όμως αλαζόνες και «ο Δίας … τους εξαφάνισε, γιατί τιμές δεν έδιναν στους θεούς».

«Ο πατέρας Δίας άλλο τρίτο γένος λαλούμενων ανθρώπων χάλκινο έκανε … μα από τα ίδια τους τα χέρια δαμασμένοι πήγαν στο μουχλιασμένο οίκο του παγερού Άδη ανώνυμοι κι ο θάνατος … τους πήρε μαύρος.»

«… κι άλλο πάλι τέταρτο γένος» έκανε ο Δίας, «που ονομάζονται ημίθεοι» μα οι σκληροί πόλεμοι «άλλους του θανάτου το τέλος σκέπασε» και άλλους τους έβαλε ο Δίας «να κατοικούν στα πέρατα της γης».

«… τώρα το [πέμπτο] γένος είναι σιδερένιο … οι θεοί θα τους δίνουν βαριά βάσανα … αλλά και σ΄αυτούς θα είναι ενωμένα τα καλά στα κακά … κι ο ένας θα λεηλατεί την πόλη του άλλου … πιο πολύ όποιον κάνει το κακό και το άδικο θα τιμήσουν … σεβασμός δεν θα υπάρχει … αμπόδισμα από το κακό δεν θα υπάρχει».

«Μακάρι εγώ να μην ήμουνα με τους πέμπτους ανθρώπους, αλλά ή πριν να είχα πεθάνει ή μετά να γεννιόμουν».

[Έργα και Ημέραι, 105-200]

Μα όμως ο Ηράκλειτος έλεγε ότι «ο κόσμος γίνεται όχι σύμφωνα με τον χρόνο αλλά σύμφωνα με την σκέψη» και η «πολυμάθεια δεν διδάσκει την βαθύτερη κατανόηση.

Αν ήταν έτσι, θα την είχε διδάξει και στον Ησίοδο» αφού «γίνεσθαί τε πάντα κατ’ εναντιότητα και ρειν…». «… μαζί είναι γεννημένοι οι Θεοί και οι θνητοί άνθρωποι» είχε πει ο Ησίοδος και δεν καταλάβαινε τι έγραφε εκτός ότι αναγνώρισε ότι «η τάξη είναι πιο καλό για τους θνητούς ανθρώπους, η αταξία το χειρότερο».

Είναι αυτή η Πίστη στην τάξη που γεννά την εμπιστοσύνη στους θεσμικούς κανόνες συμμόρφωσης, και την αρμονία από την εναντιοδρομία και την φιλονικία όταν με την αναγκαστική κυκλοφορία και την άρση της μετατρεψιμότητας δεν θα μπορεί το «χάρτινο γένος» να γίνει χρυσό και το «ψηφιακό γένος» χάρτινο.

Και όλοι σαν τον Ησίοδο, που δεν κατανόησε τίποτα, θα λένε:

«Μακάρι εγώ να μην ήμουνα με [το τελευταίο γένος ανθρώπων],
αλλά ή πριν να είχα πεθάνει ή μετά να γεννιόμουν».


Νικόλαος Καρατσόρης|| Monetary Reform

University of Westminster

Ειδικότητα: International Business


Leave a Reply