25 ξεχωριστά βιβλία για Φιλοσοφία, Πολιτική, Νομικά και Οικονομικά

25 βιβλία που πρέπει να διαβάσετε αν σας ενδιαφέρουν η Φιλοσοφία, η Πολιτική, τα Νομικά και τα Οικονομικά


Αριστείδης Χατζής


Όταν γράφω εδώ για βιβλία και για διάφορα πράγματα που διαβάζω περιορίζομαι στη Λογοτεχνία με λίγες δόσεις Ιστορίας. Αυτό είναι φυσικό. Διότι για να ξεκουραστώ διαβάζω πάντα λογοτεχνικά και ιστορικά βιβλία. Η λογοτεχνία και η ιστορία είναι hobby, όπως και το Facebook, τα υπόλοιπα είναι δουλειά.

Όμως πολύ συχνά μου ζητείται να προτείνω βιβλία από τα «γνωστικά μου αντικείμενα». Αυτά είναι, θυμίζω, τα οικονομικά και το δίκαιο αλλά και η φιλοσοφία. Ιδιαίτερα ο κοινός πλέον χώρος πολιτικής, ηθικής και φιλοσοφίας του δικαίου. Το ενοποιό στοιχείο είναι συνήθως οι θεσμοί. Τέλος πάντων, αν έχετε παρακολουθήσει κάποιο από τα μαθήματα ή τις διαλέξεις μου θα έχετε μια ιδέα με τι ακριβώς ασχολούμαι.

Αποφεύγω λοιπόν να προτείνω βιβλία της δουλειάς μου γιατί εκεί διαβάζω «επαγγελματικά». Και κυρίως πλέον επιστημονικά άρθρα. Τα περισσότερα είναι τεχνικά και βαρετά, αλλά χρήσιμα. Επιπλέον και τα βιβλία είναι τόσα πολλά που είναι δύσκολο να προτείνεις σε μη ειδικούς. Αλλά τελικά το αποφάσισα μετά από τα πολλά μηνύματα που έλαβα όταν ανέβασα το post για τα βιβλία ιστορίας. Κυρίως από φοιτήτριες και φοιτητές μου που σκοπεύουν να συνεχίσουν σε μεταπτυχιακά.

Φέτος λοιπόν διάβασα και πάλι μερικά εξαιρετικά βιβλία. Θα τα απαριθμήσω εδώ εν συντομία για όσες/ους ενδιαφέρονται. Προσοχή! Δεν είναι βιβλία που τα διαβάζεις στο μετρό, στο κρεβάτι πριν κοιμηθείς ή το πρωί με τον καφέ σου. Ορισμένα από αυτά είναι αρκετά τεχνικά, άλλα αρκετά δύσκολα και άλλα απλώς κακογραμμένα. Αλλά είναι βιβλία που πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσετε, ιδιαίτερα αν βρίσκονται κοντά στα ερευνητικά και αναγνωστικά σας ενδιαφέροντα.

Σ’ αυτό το προφίλ συνδέομαι με εξαιρετικές/ούς συναδέλφους που υποθέτω θα έχουν να προτείνουν κι άλλα. Φυσικά είναι ευπρόσδεκτες οι προτάσεις τους. Όπως και οι αντιρρήσεις.

Η σειρά είναι τυχαία. Εκτός από το πρώτο και το τελευταίο βιβλίο που τα έβαλα επίτηδες εκεί.


Αριστείδης Χατζής


1. Larry Siedentop. 2015. “Inventing the Individual: The Origins of Western Liberalism.” Penguin. Το καλύτερο βιβλίο που διάβασα φέτος στην πολιτική φιλοσοφία και την ιστορία ιδεών. Must.

2. Peter Temin. 2013. “The Roman Market Economy.” Princeton University Press. Τα λέει όλα ο τίτλος. Το αγόρασα για επαγγελματικούς λόγους και το διάβασα σε δύο ημέρες. Μακάρι να το είχα όταν έγραφα το διδακτορικό μου. Θα γλύτωνα δύο μήνες έρευνας. Μακάρι να το διαβάσουν οι Έλληνες αστικολόγοι. Είναι το πιο χρήσιμο βιβλίο για την κατανόηση τόσων μεγαλοφυών αλλά ξεχασμένων θεσμών.

3. Deirdre N. McCloskey. 2010. “Bourgeois Dignity: Why Economics Can't Explain the Modern World.” University of Chicago Press. Ό,τι γράφει η McCloskey το διαβάζουμε. Αφού μπόρεσα να επιβιώσω από τα προηγούμενα, αυτό μου φάνηκε παιχνιδάκι. Αν δεν καταλαβαίνετε τι εννοώ, μακριά. Μην το δοκιμάσετε στο σπίτι.

4. Ian Ward. 2014. “Sex, Crime and Literature in Victorian England.” Hart. Αυτό το πήρα για να το διαβάσω στη θάλασσα. Αλλά θα το δείτε προσεχώς στις αναφορές μου.

5. Martha C. Nussbaum. 2013. “Political Emotions: Why Love Matters for Justice.” Harvard University Press. Ό,τι και να γράψει θα πρέπει να το διαβάσετε. Είναι larger than life στα πάντα. Κάθε φορά που διαβάζω κάτι δικό της νιώθω ότι ανήκω σε ανώτερο species.

6. Jason F. Brennan & Peter Jaworski. 2015. “Markets without Limits: Moral Virtues and Commercial Interests.” Princeton University Press. Το καλύτερο φιλελεύθερο βιβλίο της χρονιάς. Κάνουν σκόνη τον Sandel. Βέβαια όταν ο ένας συγγραφέας είναι ο Brennan, αναμενόμενο.

7. Lynne Cheney. 2014. “James Madison: A Life Reconsidered.” Penguin. Η Lynne Cheney είναι σύζυγος του Dick Cheney. Ναι, έχει αυτό το μειονέκτημα, αλλά είναι εξαιρετική συγγραφέας, έχει το χάρισμα. Το βιβλίο είναι καταπληκτικό. Διαβάζεται ευχάριστα ακόμα κι αν δεν έχεις ιδέα ποιος είναι ο Madison.

8. Paul Thagard. 2010. “The Brain and the Meaning of Life.” Princeton University Press. Δεν το είχα στο πρόγραμμα αλλά με έπεισε η Γιούλη. Και δεν το μετάνιωσα γιατί έμαθα τόσα πολλά για τον εγκέφαλο και τον νου από τον κορυφαίο επιστήμονα στον χώρο.

9. Genevieve Lloyd. 2013. “Enlightenment Shadows.” Oxford University Press. Ένα εξαιρετικό βιβλίο για ένα θέμα για το οποίο, όπως διαπίστωσα, δεν ήξερα και τόσο πολλά.

10. Eyal Winter. 2014. “Feeling Smart: Why Our Emotions Are More Rational Than We Think.” Public Affairs. Αυτό το βιβλίο το διάβασε πρώτα η Γιούλη και επέμενε να το διαβάσω επειγόντως. Για όσες/ους ακόμα πιστεύουν στο μύθο “λογική vs. συναίσθημα.” Γραμμένο από έναν κορυφαίο κοινωνικό επιστήμονα και εξαιρετικό συγγραφέα.

11. Lanny Ebenstein. 2015. “Chicagonomics: The Evolution of Chicago Free Market Economics.” St. Martin’s Press. Ένα εξαιρετικό βιβλίο για τη σχολή του Σικάγο γραμμένο από ένα συγγραφέα που γνωρίζω καλά από το προηγούμενο έργο του (ιδίως τις βιογραφίες Friedman και Hayek). Αν θέλετε να μάθετε τι είναι η Σχολή του Σικάγο διαβάστε αυτό το βιβλίο αντί τα σκουπίδια που κυκλοφορούν.

12. Floris Heukelom. 2014. “Behavioral Economics: A History.” Cambridge University Press. Αυτό το βιβλίο ξεκίνησα να το διαβάζω για επαγγελματικούς λόγους αλλά ο Floris είναι και πολύ καλός συγγραφέας. Μια καλή, σύντομη, καλά ενημερωμένη ιστορία των συμπεριφορικών οικονομικών.

13. Richard H. Thaler. 2015. “Misbehaving: The Making of Behavioral Economics.” Norton. Ο κορυφαίος behavioral economist σήμερα γράφει ένα βιβλίο για το ευρύ κοινό. Αν είναι να διαβάσετε κάτι σοβαρό για behavioral economics, πετάξτε τον Ariely και διαβάστε Thaler.

14. Quentin Skinner. 1998. “Liberty before Liberalism.” Cambridge University Press. Λίγο παλαιότερο αλλά τώρα βρήκα την ευκαιρία να το διαβάσω ολόκληρο. Must για όσες/ους ασχολούνται με την ιστορία των ιδεών, την πολιτική φιλοσοφία και βέβαια με τον φιλελευθερισμό και τον ρεπουμπλικανισμό. Μην το ξεκινήσετε αν δεν ξέρετε τον χώρο γιατί δεν θα το εκτιμήσετε όπως πρέπει.

15. Martin Redish. 2013. “The Adversary First Amendment: Free Expression and the Foundations of American Democracy.” Stanford University Press. Ενδιαφέρον αν και αρκετά τεχνικό βιβλίο για την πρώτη τροποποίηση του Αμερικανικού συντάγματος (ελευθερία λόγου, έκφρασης, τύπου). Θα το πρότεινα μόνο σε όσες/ους ασχολούνται με τα θέματα αυτά.

16. Gary Gerstle. 2015. “Liberty and Coercion: The Paradox of American Government from the Founding to the Present.” Princeton University Press. Μια κάπως αιρετική προσέγγιση στο Αμερικανικό συνταγματικό δίκαιο, αρκετά ενδιαφέρουσα, για ειδικούς όμως.

17. Michael W. Clune. 2010. “American Literature and the Free Market, 1945–2000.” Cambridge University Press. Πιο ενδιαφέρον απ’ όσο περίμενα αλλά και πιο περιορισμένο απ’ ό,τι μπορούσε να είναι. Μου ήταν λίγο δύσκολο να περάσω από τον Ντίκενς, τον Μπαλζάκ και τον Ζολά στην ποίηση του O’Hara και στη ραπ αλλά δεν μετάνιωσα για τον χρόνο που αφιέρωσα.

18. Steven Wall, ed. 2015. “The Cambridge Companion to Liberalism.” Cambridge University Press. Μόνο αν ασχολείστε σοβαρά. Πολύ καλή δουλειά αλλά βέβαια με αρκετές ελλείψεις.

19. Brian Skyrms. 2014. “Evolution of the Social Contract.” Cambridge University Press, 2nd ed. Δεν πρόλαβα ακόμα να το διαβάσω αλλά έχοντας διαβάσει την πρώτη έκδοση ξέρω τι να περιμένω. Βιβλίο για ειδικούς αλλά ό,τι γράφει ο Skyrms θα πρέπει να το έχει διαβάσει και όποια/ος κινείται στον ευρύτερο χώρο.

20. Nolan McCarty & Adam Meirowitz. 2014. “Political Game Theory: An Introduction.” Cambridge University Press. Αν θέλετε να διαβάσετε κάτι σοβαρό για θεωρία παιγνίων. Όμως τεχνικό, δύσκολο, θα πρέπει να γνωρίζετε τα βασικά και να μην σας τρομάζουν τα μαθηματικά.

21. Oscar Gelderblom. 2013. “Cities of Commerce: The Institutional Foundations of International Trade in the Low Countries, 1250-1650.” Princeton University Press. Ένα εξαιρετικό βιβλίο, ίσως ένα από τα 4-5 καλύτερα που διάβασα τα τελευταία χρόνια. Είναι η πιο ενδιαφέρουσα ιστορία της γέννησης της ελεύθερης αγοράς και της ανάδυσης των θεσμών της μέσα από τον ανταγωνισμό των πόλεων στις Κάτω Χώρες. Οι ειδικοί το έχουν αποθεώσει κι εγώ το διάβασα σαν μυθιστόρημα. Μην το χάσετε!

22. Alvin E. Roth. 2015. “Who Gets What — and Why: The New Economics of Matchmaking and Market Design.” Houghton Mifflin. Μια καλή ευκαιρία για τους μη ειδικούς να μάθουν τη δουλειά για matchmaking και market design του Νομπελίστα Alvin Roth. Θα σας φανεί πολύ πιο ενδιαφέρον απ’ ότι νομίζετε και θα αντιληφθείτε την εξηγητική δύναμη των οικονομικών εκεί που δεν φαντάζεστε.

23. Jonathan Israel. 2014. “Revolutionary Ideas: An Intellectual History of the French Revolution from The Rights of Man to Robespierre.” Princeton University Press. Αν αγαπάτε την ιστορία οι 900 σελίδες θα διαβαστούν σε μια εβδομάδα. Αν δεν την αγαπάτε μακριά. Αν νομίζετε ότι γνωρίζετε καλά τη γαλλική επανάσταση θα εκπλαγείτε ευχάριστα.

24. Herbert Gintis. 2014. “The Bounds of Reason: Game Theory and the Unification of the Behavioral Sciences.” Princeton University Press, 2nd ed. Αν έχετε και το παραμικρό ενδιαφέρον για κοινωνικές και συμπεριφορικές επιστήμες, θεσμούς, πολιτική φιλοσοφία και θεωρία παιγνίων, αυτό το βιβλίο θα πρέπει να το ξεκοκαλίσετε. Ο Gintis έγραψε το καλύτερο στο είδος.

25. Paschalis M. Kitromilides. 2013. “Enlightenment and Revolution: The Making of Modern Greece.” Harvard University Press. Έργο ζωής για τον Πασχάλη Κιτρομηλίδη. Το κρατούσα στην άκρη για να βρω μια ήσυχη στιγμή να το διαβάσω. Τι να πω τώρα γι’ αυτό το βιβλίο; Είναι ό,τι καλύτερο διάβασα μέσα στο 2015.


Αριστείδης Χατζής


Leave a Comment